👁️ Mộng thịt (Pterygium) – Thông tin dành cho bệnh nhân

🔍 Mộng thịt là gì?

Mộng thịt là khối mô tăng sinh hình tam giác, màu hồng hoặc đỏ, mọc từ kết mạc (lòng trắng) lan vào giác mạc (con ngươi). Thường gặp ở góc trong mắt. Bệnh phổ biến ở người sống vùng nhiệt đới, làm việc ngoài trời, tiếp xúc nhiều với nắng, gió, bụi.

Mộng thịt là khối mô màu đỏ/hồng lan từ kết mạc vào giác mạc

AAO giải thích📖 AAO: Pterygium Clip phẫu thuật▶️ Clip Pterygium Tạo hình AI✨ Mở Gemini

⚠️ Nguyên nhân

☀️ Tia UV từ ánh nắng (yếu tố chính) – người lao động ngoài trời có nguy cơ cao nhất
💨 Gió, bụi, khô mắt mãn tính
🧬 Yếu tố di truyền
🌎 Vùng địa lý: phổ biến ở vùng nhiệt đới, gần xích đạo

💡 Phòng ngừa: Đeo kính râm chống UV, đội mũ rộng vành, dùng nước mắt nhân tạo nếu khô mắt, tránh dụi mắt.

📊 Phân độ mộng thịt

Phân độ dựa trên khoảng cách đầu mộng lan vào giác mạc:

Độ 1

Nhẹ

Đến rìa giác mạc. Không ảnh hưởng thị lực.

Độ 2

Vừa

Lan 1-2mm vào giác mạc. Có thể gây loạn thị nhẹ.

Độ 3

Nặng

Chạm rìa đồng tử. Có chỉ định mổ.

Độ 4

Rất nặng

Qua đồng tử. Giảm thị lực rõ. Cần mổ sớm.

💉 Điều trị

Khi nào CHƯA cần mổ?

Mộng độ 1-2, chưa ảnh hưởng thị lực
Chỉ gây cộm nhẹ, không ảnh hưởng thẩm mỹ nhiều
→ Điều trị nội khoa: nước mắt nhân tạo, thuốc kháng viêm nhẹ khi đỏ mắt

Khi nào CẦN MỔ?

✂️ Chỉ định phẫu thuật:
• Mộng độ 3-4 (chạm hoặc qua đồng tử)
• Gây loạn thị cao, giảm thị lực
• Đỏ mắt, cộm, chảy nước mắt kéo dài
• Ảnh hưởng thẩm mỹ nghiêm trọng
• Mộng tái phát lan nhanh

Các phương pháp phẫu thuật

Cắt mộng đơn thuần (bare sclera) – tỷ lệ tái phát cao 30-70%
Cắt mộng + ghép kết mạc tự thân (conjunctival autograft) – tỷ lệ tái phát <10% – tiêu chuẩn hiện nay
Cắt mộng + ghép màng ối – dùng khi không đủ kết mạc lành
Kết hợp Mitomycin C – giảm tái phát thêm (cần thận trọng)

✨ Kỹ thuật ghép kết mạc tự thân là phương pháp hiện đại, cho tỷ lệ tái phát thấp nhất. Thời gian mổ 30-45 phút, gây tê tại chỗ.

💊 Chăm sóc sau mổ

Nhỏ kháng sinh + kháng viêm 3-4 tuần theo toa
Đeo kính râm chống UV liên tục ngoài trời để phòng tái phát
Tránh dụi mắt, bụi bặm
Tái khám: ngày 1, tuần 1, tháng 1, tháng 3, tháng 6

⚠️ Mộng thịt có thể tái phát trong 6-12 tháng đầu. Nếu thấy mộng quay lại hoặc đỏ mắt kéo dài → đến khám ngay.

❓ Câu hỏi thường gặp

Mổ mộng thịt có đau không?

Không. Mổ dưới gây tê tại chỗ. Sau mổ có thể cộm, chảy nước mắt 2-3 ngày, giảm dần.

Mổ xong bao lâu khỏi hoàn toàn?

Lành vết mổ sau 2-4 tuần. Đỏ mắt có thể kéo dài 1-2 tháng. Cần theo dõi 6-12 tháng để đánh giá tái phát.

Mộng thịt có phải ung thư không?

Không. Mộng thịt là tổn thương lành tính, không phải ung thư, không di căn.

BHYT có chi trả không?

Có, phẫu thuật cắt mộng + ghép kết mạc là kỹ thuật được BHYT chi trả.

📚 Văn bản pháp lý

Quyết định 40/QĐ-BYT – Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh về mắt
Thông tư 50/2017/TT-BYT – Danh mục kỹ thuật khám chữa bệnh

Cổng thông tin🇻🇳 Bộ Y tế Việt Nam

👁️ Mộng thịt